माका (भृंगराज) – आयुर्वेदातील "केसांचा राजा" ते आधुनिक विज्ञानापर्यंत संपूर्ण माहिती
माका (भृंगराज) – आयुर्वेदातील "केसांचा राजा" ते आधुनिक विज्ञानापर्यंत संपूर्ण माहिती माका (भृंगराज) ( Eclipta alba किंवा Eclipta prostrata ) ही आयुर्वेदातील अत्यंत महत्त्वाची औषधी वनस्पती आहे. तिला "केशराज" (केसांचा राजा) असेही म्हटले जाते. आयुर्वेदानुसार ही रसायन (पुनरुज्जीवन करणारी) औषधी मानली जाते. १. आयुर्वेदातील स्थान केसांचे पोषण करून अकाली पांढरे होणे कमी करण्यास मदत करतो. केस गळणे कमी करण्यास सहाय्यक ठरू शकतो. यकृताच्या कार्याला आधार देतो. त्वचेचे आरोग्य सुधारण्यास मदत करतो. रक्तशुद्धीमध्ये सहाय्य करतो. झोप सुधारण्यास मदत करू शकतो. वात व पित्त संतुलित ठेवण्यास उपयोगी मानला जातो. २. आधुनिक विज्ञान काय सांगते? अँटिऑक्सिडंट दाह कमी करणारे (Anti-inflammatory) यकृताचे संरक्षण करणारे (Hepatoprotective) जंतुनाशक काही अभ्यासांमध्ये केसांच्या वाढीस सहाय्यकारी परिणाम तथापि, मानवांवरील मोठ्या आणि उच्च-गुणवत्तेच्या क्लिनिकल चाचण्या मर्यादित आहेत , त्यामुळे अनेक दाव्यांसाठी अधिक संशोधन आवश्यक आहे. केस गळणे कमी करण्यास मदत केस दाट व मजबूत ठेवण्यास सहाय्य कोंडा कमी करण्...