बाकुची (बावची) – ओळख, फायदे, उपयोग आणि दुष्परिणाम महा आयुर्वेदिक जडीबुटी
बाकुची (बावची) – ओळख, फायदे, उपयोग आणि दुष्परिणाम महा आयुर्वेदिक जडीबुटी
बाकुचीची ओळख
बाकुची ही लहान उंचीची औषधी वनस्पती आहे. तिची पाने गोलसर किंवा अंडाकृती असतात. फुले लहान व जांभळट रंगाची असतात. बिया लहान, काळपट-तपकिरी रंगाच्या, कठीण आणि सुगंधी असतात. औषधी उपयोगासाठी प्रामुख्याने बियांचा वापर केला जातो.
बाकुचीचे फायदे
1. कोड (पांढरे डाग) याच्या आयुर्वेदिक उपचारांमध्ये बाकुचीचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो.
2. खाज, दाद, एक्झिमा, सोरायसिस आणि इतर त्वचारोगांमध्ये उपयुक्त मानली जाते.
3. त्वचेतील नैसर्गिक रंगद्रव्य निर्माण होण्यास मदत करू शकते.
4. पचनशक्ती सुधारण्यास आणि भूक वाढविण्यास सहाय्यक ठरते.
5. आतड्यांतील जंत कमी करण्यासाठी आयुर्वेदात तिचा उल्लेख आढळतो.
6. रोगप्रतिकारक शक्ती वाढविण्यास आणि त्वचेचे आरोग्य टिकवून ठेवण्यास मदत होऊ शकते.
उपयोग
बाकुचीचा उपयोग बियांचे चूर्ण, तेल, लेप किंवा आयुर्वेदिक औषधांच्या स्वरूपात केला जातो. त्वचेवर वापरण्यापूर्वी थोड्या भागावर चाचणी करावी. अंतर्गत किंवा बाह्य वापर नेहमी पात्र आयुर्वेद वैद्यांच्या सल्ल्यानेच करावा.
दुष्परिणाम
अयोग्य किंवा जास्त प्रमाणात वापर केल्यास त्वचेवर लालसरपणा, जळजळ, खाज, फोड येणे किंवा सूर्यप्रकाशाची संवेदनशीलता वाढू शकते. गर्भवती व स्तनपान करणाऱ्या महिलांनी तसेच गंभीर आजार असलेल्या व्यक्तींनी वैद्यकीय सल्ल्याशिवाय याचा वापर करू नये.
काळजी
बाकुची वापरताना तीव्र उन्हापासून बचाव करावा. निर्धारित प्रमाणातच वापर करावा. कोणतीही अॅलर्जी किंवा त्रास जाणवल्यास वापर त्वरित बंद करून वैद्यकीय सल्ला घ्यावा. योग्य पद्धतीने वापरल्यास बाकुची ही आयुर्वेदातील अत्यंत उपयुक्त औषधी वनस्पती मानली जाते.
महा आयुर्वेदिक जड़ी-बूटी*
टिप्पणियाँ
एक टिप्पणी भेजें
महा आयुर्वेदीक जडीबुटी के बारे मे यह ब्लॉगिंग है