शेवग्याचे फायदे और नुकसान


शहजन / शेवगा वनस्पती माहिती (Moringa)

शहजन, शेवगा किंवा Drumstick Tree ही अतिशय पौष्टिक आयुर्वेदिक वनस्पती आहे. याचे शास्त्रीय नाव आहे. महाराष्ट्रात याला “शेवगा” म्हणतात


शहजन / शेवगा ओळख कशी करावी
  • झाड उंच आणि बारीक खोडाचे असते.
  • पाने छोटी आणि हिरवी असतात.
  • शेंगा लांब आणि हिरव्या असतात.
  • फुले पांढरी किंवा हलकी पिवळी असतात.
  • बिया गोलसर आणि तपकिरी असतात.
  • पाने
  • शेंगा
  • फुले
  • बिया
  • मुळे

पौष्टिक तत्वे

शेवग्यात भरपूर पोषक घटक असतात:
  • प्रोटीन
  • कॅल्शियम
  • आयर्न
  • पोटॅशियम
  • व्हिटॅमिन A
  • व्हिटॅमिन C
  • फायबर
  • अँटीऑक्सिडंट्स


फायदे
कमजोरी, थकवा कमी होण्यास मदत.
आयर्न असल्यामुळे हिमोग्लोबिन वाढण्यास मदत होऊ शकते.
कॅल्शियम भरपूर असल्याने हाडांसाठी उपयोगी.
व्हिटॅमिन C आणि अँटीऑक्सिडंट्स उपयोगी पडतात.
केस गळणे आणि त्वचेचा कोरडेपणा कमी करण्यास मदत.
काही लोक शेवगा पावडर साखर नियंत्रणासाठी वापरतात, पण डॉक्टरांचा सल्ला आवश्यक.
फायबरमुळे पोट साफ राहण्यास मदत.


नुकसान / साइड इफेक्ट्स
जास्त प्रमाणात घेतल्यास:
  • पोटदुखी
  • जुलाब
  • अॅसिडिटी
  • रक्तदाब कमी होणे
  • साखर जास्त कमी होणे
विशेषतः मुळे किंवा जास्त प्रमाणातील अर्क डॉक्टरांच्या सल्ल्याशिवाय घेऊ नयेत.
शेवगा पावडर किती घ्यावी?
  • सुरुवातीला: 3 ते 5 ग्रॅम
  • नंतर: 5 ते 10 ग्रॅम प्रतिदिन
  • कोमट पाण्यात
  • दुधात
  • स्मूदीमध्ये
  • मधासोबत
  • भाजीत किंवा सूप मध्ये 



डॉक्टरांची माहिती आणि काळजी
जर तुम्हाला खालील समस्या असतील:
  • मधुमेह
  • रक्तदाब
  • थायरॉईड
  • किडनी समस्या
  • गर्भावस्था
तर डॉक्टरांच्या मार्गदर्शनाखालीच वापर करा.
शेवगा काही औषधांवर परिणाम करू शकतो:
  • Diabetes medicines
  • BP medicines
  • Blood thinning medicines

शेवगा पावडर आणि पाने
शेवगा शेंगा आणि फुले
आयुर्वेदात उपयोग
आयुर्वेदात शेवगा:
  • वात कमी करण्यासाठी
  • सांधेदुखी
  • कमजोरी
  • पचन सुधारण्यासाठी
  • शरीरशक्ती वाढवण्यासाठी
यासाठी वापरला जातो.


महत्त्वाची सूचना
शेवगा आरोग्यासाठी उपयोगी असला तरी तो “जादुई औषध” नाही. योग्य आहार, व्यायाम आणि डॉक्टरांचा सल्ला महत्त्वाचा आहे.

झाडाची ओळख

वापरले जाणारे भाग

1. शरीराची ताकद वाढवते

2. रक्त वाढण्यास मदत

3. हाडे मजबूत ठेवते

4. रोगप्रतिकारक शक्ती वाढवते

5. त्वचा आणि केसांसाठी उपयोगी

6. मधुमेह नियंत्रणासाठी मदत

7. पचन सुधारते

गर्भवती महिलांनी काळजी घ्यावी

सामान्य प्रमाण

कसे घ्यावे?

डॉक्टरांचा सल्ला कधी घ्यावा?

औषधांसोबत काळजी

                         महा आयुर्वेदीक जडीबुटी 
                          
                        सिताराम सावजी ऊतेकर 

टिप्पणियाँ